پایان نامه های از دانشگاه های آزاد و سراسری

مجموعه کامل پایان نامه دسترسی متن کامل پایان نامه

پایان نامه کامل:- –422

- –422

نمونه پایان نامه- –422

2-3- الگوهای نظری تاب آوری...........24
2-4- مکانیسم های تابآوری.........29
2-5- نظریه ایجاد و توسعه هیجان مثبت و تاب آوری.........31
2-6- مبانی نظری در باب سازه دلبستگی........34
2-7- مبانی روان پویشی نظریه دلبستگی ....... 39
2-8- نظریه یادگیری...........................................................................................................................................40
2-9- نظريه تحول شناختي........41
2-10- نظريه كردارشناسي..42
2-11- نظريه دلبستگي بالبي........................................................................................................................43
2-12- نظريه دلبستگي باولبي.....................................................................................................................44
2-13- سبك هاي دلبستگي از دیدگاه های مخلتلف..46
2-14- انواع سبك هاي دلبستگي..51
2-15- مراحل شكل گيري دلبستگي در نوزادان.55
2-16- تحول دلبستگي در نوجواني58
2-17- تداوم دلبستگي از كودكي تا نوجواني58
2-18- معيارهاي تشخيص دلبستگي60
2-19- مباحث نظری در باب سازه ی راهکار های مقابله ای 61
2-20- آموزش تدابير مقابله64
2-21- انواع مقابله 68
2-22- پیشینه تحقیقاتی..74
2-23- فرضیه پژوهش81
فصل سوم ( روش پژوهش )
3-1- نوع پژوهش..........................................................................................................................................83
3-2- جامعه آماری،........................................................................................................................................83
3-3- نمونه و روش نمونه گيري...................................................................................................................83
3-4- ابزارهای اندازه گیری...........................................................................................................................88
3-5- روش اجرا91
3-6- روش تجزیه و تحلیل داده ها92
3-7- ملاحظات اخلاقی در شیوه اجراء92
فصل چهارم: یافته های پژوهش
4-1- یافته های توصیفی94
4-2- ماتریس همبستگی صفر مرتبه بین متغیرها95
4-3- جدول رگرسیونی و شکل مربوطه96
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
5-1- خلاصه پژوهش109
5-2- نتایج پژوهش111
5-3- محدودیت های پژوهش118
5-4- پیشنهادهای تحقیق119
منابع و مأخذ120
پیوست ها 132
چکیده انگلیسی140
فهرست جداول
جدول 3- 1تركيب جنسيتي گروه شركت كنندگان در پژوهش.............................................................................84
جدول 3-2تركيب گروه شركت كنندگان در پژوهش برحسب متغیر پایه تحصیلی..........................................84
جدول 3-3تركيب گروه شركت كنندگان در پژوهش بر حسب رشته تحصیلی..................................................85
جدول 3-4 تركيب گروه شركت كنندگان در پژوهش بر حسب میزان تحصیلات پدر....................................86
جدول 3-5 تركيب گروه شركت كنندگان در پژوهش بر حسب میزان تحصیلات مادر.....................................87
جدول 3-6 تركيب گروه شركت كنندگان در پژوهش بر حسب وضعیت اقتصادی خانواده ............................87
جدول 4-1: شاخصهاي توصيفي متغيرهاي پژوهش..................................................................................................94
جدول 4-2. ماتریس همبستگی صفر مرتبه بین متغیرها......................................95
جدول4-3. خلاصه مدل رگرسیون ،تحلیل واریانس و مشخصه های آماری رگرسیون سبک های دلبستگی روی تاب آوری....................................98
جدول 4-4. مشخصه آماری رگرسیون ، سبک های دلبستگی روی تاب آوری.....................................98
جدول4-5. خلاصه مدل رگرسیون ،تحلیل واریانس و مشخصه های آماری رگرسیون سبک های دلبستگی بر روی مهارت های مقابله ای.....................................99
جدول 4-6. مشخصه آماری رگرسیون ، سبک های دلبستگی روی مهارت های مقابله ای..........................100
جدول4-7. مشخصه آماری رگرسیون ، سبک های دلبستگی روی مهارت های مقابله ای...........................100
جدول 4-8. خلاصه مدل رگرسیون ،تحلیل واریانس و مشخصه های آماری رگرسیون مهارتهای مقابله ای بر روی تاب آوری....................................101
جدول 4-9. مشخصه آماری رگرسیون مهارت های مقابله ای بر روی تاب آوری............................................102
جدول 4-10. خلاصه مدل رگرسیون ،تحلیل واریانس و مشخصه های آماری رگرسیون نقش واسطه ای مهارت های مقابله ای در پیش بینی ارتباط بین سبک های دلبستگی و تاب آوری.........................................103
جدول4-11. مشخصه آماری رگرسیون سبک های دلبستگی و مهارت های مقابله ای بر تاب آوری..........104
جدول4-12. اثرات مستقیم ، غیرمستقیم و کل متغیرهای پژوهش بر یکدیگر.......................................106
جدول4-13. مقایسه دو گروه دانش آموزان دختر و پسر در متغیر تاب آوری....................................................107
چکیده:
موضوع: تبیین نقش واسطه ای مهارت های مقابله ای در رابطه ای بین سبک های دلبستگی و تاب آوری
به وسیله ی: شهلا ابراهیمی
این مطالعه نقش واسطه ای مهارت های مقابله ای را در رابطه بین سبک های دلبستگی و تاب آوری مورد بررسی قرار داد. نمونه مورد بررسی 250 نفر ازدانش آموزان دبیرستانی دختر و پسر شهر ارسنجان با روش نمونه گیری نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای بود. شرکت کنندگان پژوهش پرسشنامه مهارت های مقابله ای اندلر و پارکر، پرسشنامه سبک های دلبستگی هازان و شیور و پرسشنامه تاب آوری کانر و دیویدسون را تکمیل نمودند. با استفاده از رگرسیون به شیوه متوالی همزمان و با به کارگیری مراحل پیشنهادی بارون و کنی مدل فرضی مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج یافته ها بر اساس فرضیه پژوهش نشان داد که: همه ابعاد سبک های دلبستگی پیش بینی کننده تاب آوری می باشد. همچنین مهارت های مقابله ای قادر به پیش بینی تاب آوری است. در نهایت یافته های پژوهش مؤید نقش واسطه گری مهارت های مقابله ای در ارتباط بین سبک های دلبستگی و تاب آوری بود. این یافته ها مؤید تأیید فرضیه اصلی پژوهش در خصوص نحوه ارتباط سازه های سبک های دلبستگی، مهارت های مقابله ای و تاب آوری می باشد.
کلمات کلیدی: مهارت های مقابله ای، سبک های دلبستگی، تاب آوری.
فصل اول
کلیات پژوهش
20777206908804000020000
1-1- مقدمه
روانشناسی در گذشته ودر اوایل تکامل خود به عنوان یک علم، بر بیماری بیشتر از سلامت، بر ترس بیشتر از شهامت، بر پرخاشگری و خشم بیشتر از محبت و عشق تکیه داشت و روانشناسان تاکید چندانی بر کمک به مردم برای شاد تر شدن، تکامل یافته تر بودن، نوع دوست بودن، امید وار تر بودن، عاشق تر و خوشبین تر بودن، نداشته اند (سلیگمن، 2009). امروزه در مقابل این روند، رویکرد روانشناسی مثبت نگر ظهر کرده که نقاط قوت وکمال انسانی را بررسی می کند (سلیگمن وسیکس زنتمیهالی،2000). روانشناسی مثبت نگر تاریخچه ای کوتاه (کمتر از یک دهه) و گذشته طولانی (به زمان آثار فلاسفه یونان و خرد ورزان شرق ) دارد (پترسون،2006). رویکرد روانشناسی مثبت گرا، با توجه به استعدادها و توانمندهای انسان به جای پرداختن به ناهنجاری ها و اختلال ها، هدف نهای خود را شناسایی سازه ها و شیوه هایی می داند که بهزیستی و شادکامی انسان ها را به دنبال دارند .یکی از مهمترین پیشرفت های نیمه دوم قرن بیستم پیدایش نظریه هایی است که بر نقش فرایند های عالی موثربر مهار و هدایت فرایندها شناختی تاکید می نماید. در اواخر قرن بیستم و اوایل قرن بیست ویکم می توان ورود سازه ی تاب آوری را به عرصه ی ادبیات روانشناسی تحولی، انقلاب نو در نحوه نگرش روان شناسان، روان درمانگران، روان پزشکان و مدد جویان به شمار آورد، به گونه ای که پیش از این برای کودکان و نوجوانانی که در معرض سوءاستفاده قرار می گرفتند یا شرایط ناگوار زندگی را تجربه کرده بودند، آینده ای تاریک نه چندان خوشایند متصور می شد. اما شناسایی تاب آوری بینشی دگرگون و امید وارانه برای ساختن فردای این کودکان و نوجوانان و نجات بزرگسالان پدیدآورد. از جمله عواملی که سبب سازگاری هر چه بیشتر آدمی با نیازها وتهدید های زندگی می گردد و با سلامت روان رابطه نزدیکی دارد تاب آوری است. به دلیل تاثیری که تاب آوری بر سلامت روانی دارد طی سال های اخیر توجه بسیاری از محققین را به خود جلب کرده است (فریبورگ، مارتینوسن، روز نوینگ، بارلاگ وهمدال،2005). از این رو، عواملی که ساز گاری هر چه بیشتر آدمی با نیازها و تهدید های زندگی را تبیین کنند، بنیادی ترین سازه های مورد پژوهش هستند (سامانی، جوکار وصحرا گرد،1386). در این میان تاب آوری از جمله سازه هایی است که در حوزه پژوهش های روانشناختی، به ویژه در عرصه روان شناسی سلامت، روانشناسی خانواده، روانشناسی تحول و بهداشت روانی جایگاه ویژه ای یافته است، به طوری که هر روز بر شمار پژوهش های مرتبط با این سازه افزوده می شود (کمپل ـ سلز،کوهن و استین،2006).راتر (1985). بیان می کند یکی از عوامل مهمی که به افراد در برخورد و سازگاری با مشکلات و موقعیت های استرس زا کمک می کند و او را در مقابل اختلالات آسیب شناسی و مسائل زندگی کمک می کند تاب آوری می باشد(پین کیورت، 2009، گارمزی، 1993). تاب آوری از سازه های بنیادی شخصیت است که در بر گیرنده قابلیت های فردی در رویاروئی، عقب نشینی واز سر گیری دوباره تلاش و مقابله با مشکلات می باشد خزایلی، 1386). تاب آوری به زبان ساده عبارت از تطابق موفقیت آمیز علی رغم وجود تهدید و شرایط نا گوار محیطی است که فرد در آن زندگی می کند. در واقع، تاب آوری سازگاری مثبت در واکنش به شرایط نا گوار است (گارمزی و ماستن،1994). بنابراین با افزایش مقاومت و تاب آوری در نوجوانان و جوانان می توان به میزان زیادی از آسیب های زیادی که در کمین آن ها ست پیشگیری کرد. بر این اساس پژوهش حاضربه دنبال کشف و شناخت بعضی از علل احتمالی تاب آوری می باشد تا بتوان به افزایش چنین رفتاری کمک کرد.
2-1- بیان مسئله
«چرا و چگونه برخی از افراد می توانند در برخورد با شرایط ناگوار و استرس زا کارآمدی موثرخود را حفظ کنند در حالی که برخی دیگر امید خود را از دست می دهند؟ چگونه برخی بر این باورند که آنها می توانند شرایط را عوض کنند؟ چه عواملی آنها را قادر می سازد که در شرایط بحران به سازگاری مثبت دست پیدا کنند؟» این قبیل سوالات ذهن خیلی از افراد را به خود مشغول کرده است. بدون شک موفقیت آینده هر کشوری با افزایش سرمایه گذاری برای پرورش کودکان بهتر و کارآمدتر بستگی دارد. به همین دلیل افزایش پژوهش در حوزه تاب آوری و تحول کودک و توجه به لزوم مداخلات پیشگیرانه، ضروری به نظر می رسد. برخی ویژگی ها بصورت بالقوه در افراد به ودیعه گذاشته شده است اما ظهور و اعتلای آن ها مستلزم شناخت دقیق تر، پرورش و به کار گیری آن ها است.از جمله این ویژگی ها می توان به تاب آوری اشاره کرد. از طرفی با توجه به این که تاب آوری جایگاه ویژه ای در حوزه های روانشناسی تحولی، روانشناسی خانواده و بهداشت روانی دارد به همین دلیل چگونگی ایجاد این ویژگی و به بیانی تاب آور شدن افراد یکی از دغدغه های اصلی روانشناسان فعال دراین حوزه است. چرا که افزایش تاب آوری منجر به جامعه سالم تر می شود. که در راستای این موضوع افرادی از قبیل انزالیچیت، آرونسون، گود و مکای (2006)، تاب آوری را باعث کاهش اضطراب و افسردگی دانسته اند. به باور آنان، افراد تاب آور می توانند بر انواع اثرات ناگوار چیره شوند و سلامت روان خود را حفظ نمایند. در نتیجه بالا بودن سطح تاب آوری موجب کاهش مشکلات هیجانی و ایجادسلامت روان در فرد می شود (سامانی وهمکاران، 1386). تاب آوری، توانایی غلبه بر رویدادهای دارای بار و فشار روانی زیاد (شامل آسیب های شدید، مرگ، فاجعه، ضایعه ی اقتصادی، آشوب های سیاسی و تغییرات فرهنگی) وحفظ سلامت روانی وسرزندگی روانشناختی به رغم مواجهه با رویدادهای نا خوشایند است(اگایبی،2005). در واقع تاب آوری عموما به عنوان یک ویژگی مرتبط با منش، شخصیت و توانا یی مقابله در نظر گرفته می شود که بر توانمندی، انعطاف پذیری،توانایی تسلط یا یرگشت به حالت عادی پس از مواجه شدن با استرس وچالش شدید دلالت دارد (لازاروس و فالکمن،1984). برخي از پژوهش ها نيز، بين تاب آوري و سرسختي با اضطراب و افسردگي رابطه منفي معني داري نشان داده اند و گوياي آن هستند كه افراد تاب آور، مي توانند بر انواع اثرات ناگوار چيره شوند(انزلیچت، ارنسون، گود و مک کی، 2006). همچنین ساماني، جوكار و صحراگرد(1386) بين خود تاب آوري و رضايتمندي از زندگي ارتباط مستقيم و معني دار گزارش نمودند. اختلالات روانشناختی طیف وسیعی از مشکلات دوران کودکی را تشکیل می دهد که شیوع آن می تواند به نوع خانواده بستگی داشته باشد. باولبي معتقد است آنچه براي سلامت رواني كودك ضروري است تجربه يك ارتباط صميمي، گرم و مداوم با مادر يا جانشين دایم اوست. به عقيده وي بسياري از اشكال روان آزردگي ها و اختلال هاي شخصيت حاصل محروميت كودك از مراقبت مادرانه و يا عدم ثبات رابطه كودك با چهره دلبستگي است(باولبی، 1969). پژوهش ها آشکار ساختن افرادی که در مواجهه با مشکلات و مخاطرات نشانه های کمتری از اضطراب و نگرانی روانشناختی را بروز می دهند،جزء افراد تاب آور محسوب می شوند (دامونت، 1999).تاب اوری با قابلیت تطابق انسان در مواجهه با بلایا یا فشارهای جانکاه، غلبه یافتن وحتی تقویت شدن
بوسیله آن تجارب اطلاق می شود. از طرفی این خصیصه با توانایی درونی شخص و تعامل با محیط و خانواده حمایت میشود، توسعه می یابد وبه عنوان یک ویژگی مثبت متبلور می گردد (دینر، لوکاس، شیمک وهلیلول، 2009). والدین خون گرم و علاقمندکه حدود و مرز ثابتی را ایجادمی کنند، موجب ارتقاءتاب آوری در فرزندان می شوند (ماستن وهمکاران، 1998به نقل از آلورد وگرادوس، 2005) . کوون و همکاران(1996) ویژگی کودکان تاب آور را خوی نرم، هوش بالا، پیوند قوی بین والدین و کودک، احساس کفایت والدین، والدین دارای سلامت روان، احساس شایستگی از طرف کودک، کنترل واقعی، همدلی وتوانایی مشکل گشایی اجتماعی بر می شمرد. تاب آوری یک فرایند پویاست که بسیار تحت تاثیر عوامل حفاظتی است .عوامل حفاظتی قابلیت های ویژه ای هستند که برای روی دادن تاب آوری لازمند.این قلبلیت ها، مهارت ها وتوانایی هایی هستند که افراد می تواند به آنها دست یابد ودر خود فرد، محیط خانوادگی و یا در محیط اجتماعی وجود داشته باشد(دایر و فک گوییس،1996).
عوامل بسیاری در تاب آوری فرد در برابر مشكلات دخيل هستند كه از آن جمله مي توان به سبك دلبستگی اشاره نمود(هازان و شیور، 1993 ؛ بلسکی، 2002). لو و سيم(2003)، بر اين باورند كه داشتن دلبستگي ايمن به افزايش ويژگي هاي روانشناختي و عواطف مثبت مانند اميد و خوشبيني به ويژه در موقعيت هاي دشوار منجر مي شود، چون احساس مي كند تكيه گاه ايمن و قدرتمندي دارد كه از او حمايت مي كند(به نقل از نصيري و لطیفیان، 1386). مطالعات انجام شده رابطه بین تاب آوری و دلبستگی را مورد حمایت قرار می دهند(کامپفر، 1999 ؛ کیم، 2005 ؛ اکانر، 2003 ؛ لنت، 2004 و پائول، 2009). نتایج بابلان و همکارن(1973) نشان داد، بین سبک دلبستگی، تاب آوری و دینداری رابطه معنادار وجود دارد. باولبی(1973)،
معتقد است كه نياز دلبستگي، يك نياز نخستين است كه از هيچ نياز ديگري مشتق نشده است و نيازي اساسي براي تحول شخصيت است. باولبي(1980)، امنيتي را كه به وسيله دلبستگي ايجاد مي شود، مهمترين ويژگي روابط در سراسر زندگي و رابطه ي اوليه را به عنوان الگويي براي روابط اجتماعي آينده مي دانست. به نظر باولبي، مراقبت هاي حساس و پاسخ گو با فراهم ساختن آسايش، حمايت و حفاظت و همچنين كمك به آنها براي ايجاد الگوهاي مثبت از خود و ديگران به عنوان يك پايگاه ايمن عمل مي كنند.
تحقيقات فراواني مؤيد اين نكته است كه عدم ايمني پيوند دلبستگي، فرد را در مخاطره مشكلات رواني، رفتاري و ارتباطي فراواني قرار مي دهد. به علاوه ميان دو متغير امنيت دلبستگي و سبك شفقت و دلسوزي مادر كه شامل لحن ملايم در سخن گفتن، دستور دهندگي كمتر، اظهارات لذت بخش، شكيبا بودن، تسكين دادن فوري و پاسخ دهندگي كلي به انواع رفتار كودك، همچنين تعاملات اجتماعي كه به طور دو جانبه پاداش دهنده هستند، نيز ارتباط معني داري وجود دارد(ایزابلا، 1993 ؛ ایزابلا و بلسکی، 1991). علايم اضطراب، افسردگي و يا خشم مي توانند نشان دهنده تجربيات عاطفي منفي از روابط دلبستگي در گذشته و يا حال باشند(سبل، 2003). فهم عوامل زيربنايي ايجادكننده مشكلات دلبستگي، به درمان اختلالات خلقي و رفتاري ناشي از مشكلات دلبستگي نیز کمک می نماید(ماروین و وهلن، 2003). پیوسته گر و همکاران(1391) نشان دادند، سبك هاي دلبستگي به ويژه سبك هاي دوسوگرا و ايمن مي توانند آسيب پذيري رواني را در ابعاد و به درجات مختلف تبيين نمايند. نتايج پژوهش بشارت، گلي نژاد و احمدي(1382) نيز نشان داد كه آزمودني هاي داراي سبك دلبستگي ايمن نسبت به آزمودني هاي داراي سبك دلبستگي ناايمن، مشكلات بين فردي كمتري داشتند. موس و بيلينگز، پاسخهاي مقابله اي را به پاسخهاي مقابله شناختي و پاسخ هاي مقابله رفتاري تقسيم كرده اند.
اگر چه تحقیقات پیشین موید وجود رابطه بین ابعاد سبک های دلبستگی وتاب آوری است بااین حال یافته های تحقیقاتی بیان می کنند که ممکن است مهارت های مقابله ای نقش واسطه ای در ارتباط بین سبک دلبستگی و تاب اوری داشته باشد.
ويسي، عاطف وحيد و رضايي(1379)، نشان دادند كه در شرايط پراسترس كساني كه از سرسختي بالاتري برخوردارند، سلامت روان بيشتري دارند تا كساني كه از سرسختي پايين تري برخوردارند. كيم و همكاران(2005)، معتقدند بين تاب آوري و معناداري زندگي رابطه وجود دارد و افزايش معناداري زندگي نه فقط به فرد در غلبه بر ناسازگاري ها كمك مي كند، بلكه به بهبود رضايت شخص از زندگي نيز منجر مي شود. در نتيجه به نظر مي رسد اين ويژگي از نقش مهمي در كمك به افراد در غلبه بر موقعيت هاي ناسازگار بازي مي كند. یکی از عواملی که می تواند تبیین کننده توان تاب آوری فرد در هنگام مواجه با شرایط استرس زا باشد نوع مهارت مقابله ای مورد استفاده وی می باشد. روانشناسان منابع مقابله را از پاسخهاي مقابله متمايز مي دانند. منابع يا امكانات مقابله ابزارهايي هستندكه در دسترس افراد قرارمي گيرند تا در مقابله با مشكل از آنها استفاده كنند. سبک دلبستگی و حمایت اجتماعی يكي از منابع مقابله است كه خواص روانشناختي معيني دارد، مثلا استقامت فرد را زياد مي كند و به وي حس سامان يافتگي مي بخشد. اما پاسخهاي مقابله رفتارهايي هستند كه افراد در برابر استرس از خود نشان مي دهند(راس وآلتايمر، 1998).
مطالعات گسترده ای رابطه شیوه های مقابله ای مثبت، تاب آوری و سازگاری را مشخص کرده اند(کریگ، 2001 ؛ چاتمن، 2006). مقابله بنا به تعریف لازاروس و فولکمن(1984) به عنوان فرآیندی پیچیده، تابع ارزیابی های فرد و فشارهای موقعیتی و عبارت از تلاشهای رفتاری و شناختی است که دائماً درحال تغییر است، و به منظور کنترل موقعیت ها و شرایطی که به طور بالقوه فشارزا و یا زیانبار ارزیابی می شود، به کار می رود. طبق مطالعه ی چاتمن(2006) عدم استفاده از راهبردهای مقابله ای منفی، میزان تاب آوری را در نوجوانان ساکن در حاشیه شهر ها افزایش می دهد.
همچنین بنابر مطالعات انجام شده و اهمیت تاب آوری، سبک دلبستگی و مهارت های مقابله در سازماندهی ذهنی موقعیت های تنش زا و تاثیر این عوامل بر شادمانی و سلامت روانی، مساله اساسی در مطالعه ی حاضر بررسی نقش واسطه ای مهارت های مقابله ای در ارتباط بین سبک های دلبستگی و تاب آوری در دانش آموزان دبیرستانی می باشد. در مجموع، تحقیقاتی که در زمینه ارتباط مهارتهای مقابله ای و تاب آوری صورت گرفته است، رابطه این دو سازه را آشکار می سازد.
1-3- اهمیت موضوع پژوهش
به راستی چرا برای ساختن کارهای بهتر و تکنولوژی عملی این همه سرمایه گذاری می شود ولی اطلاعات ناچیزی برای ساختن کودکان بهتر وجود ندارد؟ آدمی در مسیر زندگی خود با مسائل مختلفی روبه رو می گردد. به ویژه در دوره ینوجوانی وجوانی، انسان به دلیل شروع جدی ترین روابط اجتماعی اش خطرات بالقوه ی زیادی را در پیش رو دارد. سوء مصرف مواد مخدر و مشروبات الکلی، روابط نامتعارف دختر وپسر و آسیب های موجود در فضا های مجازی همچون اینترنت و.... از بارزترین و آسیب زا ترین این خطرات است که گریبانگیر بسیاری از جوامع شده است .اهمیت توجه به موارد مطرح شده در جامعه ی ما که یک جامعه ی رو به رشد است و به دلیل داشتن آرمان های خاص خود که همواره در معرض تهدید می باشد،این دغد غه ها را بیشتر می کند. به ویژه این که درصد بالایی از جمعیت کشور را نوجوانان تشکیل می دهند. از آنجا که بر خورد ریشه ای وعملی، و نه شتاب زده و آنی، در بیشتر موارد کار ساز تر است؛ بنابر این لزوم آماده ساختن افراد جامعه به منظور برخورد مناسب با این گونه مسا ئل و معظلات از دغدغه های اصلی نظام اجتماعی و تعلیم و تربیتی کشور باید قرار گیرد.با افزایش مقاومت وتاب آوری در نوجوانان وجوانان می توان به میزان زیادی از آسیب های نا خواسته ای که در کمین آنها است ، پیشگیری کرد.همچنین یکی از بحث های عمده دست اندر کاران تعلیم وتربیت توجه همزمان به پرورش ابعاد کمی (تحصل وآموزش) وکیفی (عاطفی واخلاقی)فراگیران است.از جمله بعد کیفی فرا گیران می توان به تاب آوری توجه کرد، ونتیجه این تحقیق کوششی در جهت روشن تر کردن به فهم وشناخت بیشتر رابطه متغیرهای دلبستگی و راهبردهای مقابله ای با تاب آوری که به فهم بیشتر تاب آوری کمک می کند.
از جمله مضامین کاربردی این طرح می توان به: اعلام نظر و گزارش نتایج نهایی طرح به متخصصین و مسولین، جهت مطالعه ی موثر پیرآمون مهارت های خود تاب آوری، سبک های دلبستگی و مهارت های مقابله ای دانش آموزان و پیش بینی آسیپ پذیری آنان و همچنین کاربست یافته های چنین پژوهشی در برنامه ریزی درمان های روانشناختی در راستای کمک به افراد آسیب دیده و ارتقاء سلامت روانشناختی این افراد در زمان ایجاد شرایط فشارزای روانی اشاره نمود.
1-4-هدف پژوهش:
تبیین نقش واسطه ای مهارت های مقابله ای در ارتباط بین سبک های دلبستگی و تاب آوری .
اهداف فرعی:
بررسی قدرت پیش بینی کنندگی سبک های دلبستگی بر اساس تاب آوری .
بررسی قدرت پیش بینی کنندگی سبک های دلبستگی بر مهارت های مقابله ای .
بررسی قدرت پیش بینی کنندگی مهارت های مقابله ای بر تاب آوری .
بررسی تفاوت های جنسیتی در متغییرهای پژوهش.
1-5- تعاریف نظری متغییر:
1-5-1 تعریف نظری تاب آوری: تاب آوري به عنوان يكي از سازه هاي اصلي شخصيت براي فهم انگيزش، هيجان و رفتار مفهوم سازي شده است(بلاک، 2002). گارمزی و ماسن(1991)، تاب آوری را "یک فرآيند، توانايي، يا پيامد سازگاري موفقيت آميز با شرايط تهديد كننده"، تعريف نموده اند. به بيان ديگر تاب آوري، سازگاري مثبت در واكنش به شرايط ناگوار است(والر، 2001). البته تاب آوري، تنها پايداري در برابر آسيب ها يا شرايط تهديد كننده نيست و حالتي انفعالي در رويارويي با شرايط خطرناك نمي باشد، بلكه شركت فعال و سازنده در محيط پيراموني خود است. مي توان گفت تاب آوري، توانمندي فرد در برقراري تعادل زيستي- رواني، در شرايط خطرناک است(کانر و دیویدسون، 2003).
1-5-2- تعریف نظری سبک دلبستگی: در روانشناسی تحولی پیوند عاطفی را که بین نوزاد و مادر پدید می آید ، دلبستگی می گویند. این دلبستگی در زمان نوزادی شروع شده و در طول زمان دارای ثبات است(بالبی، 1996). بالبی فرایند شکل گیری دلبستگی (پیوند عاطفی) نوزاد به مادر را تشریح کرد و نشان داد که تشکیل چنین پیوندی و تجربه امنیت در چهارچوب این پیوند سنگ بنای تحول و کنش وری در افراد غیرمبتلاست. از سوی دیگر تجربه ناایمنی در رابطه دلبستگی با مشخصه های بی اعتمادی، آسیب پذیری، حساسیت و مشکلات ارتباطی همبستگی دارد . پیرو تحقیقات بالبی در مورد دلبستگی، اینزورث و همکاران سه سبک دلبستگی ایمن، اجتنابی و دوسوگرا را تشخیص دادند؛ سبکهای دلبستگی، روشهای مواجه فرد با موقعیتهای استرس زا را متاثر می سازد. افراد ایمن ضمن تصدیق موقعیت به سادگی از دیگران کمک می گیرند، نشان برجسته دوسوگراها حساسیت بیش از حد نسبت به عواطف منفی و نگاره های دلبستگی است به گونه ای که سد راه خودپیروی آنها می‌شود.
1-5-3- تعریف نظری مهارت های مقابله ای : مقابله يا سازگاري عبارت از تلاش هايي است كه به منظور كنترل موقعيت ها و شرايطي كه بطور بالقوه فشاز زا يا زيانبار ارزيابي مي شوند ، صورت مي گيرد(فولکمن و لازاروس، 1984). لازاروس و فولكمن، 1995)، هنگامي كه فرد با موقعيتهاي استرس زاي زندگي روبرو مي شود اين پرسش را مطرح مي كند كه " آيا من در موقعيت خطر قرار دارم " چنين حالتي را ارزيابي اوليه گويند . ارزيابي ثانويه هنگامي است كه فرد متوجه خطر يا استرس شده است و اين پرسش را عنوان مي دارد كه " چه كار مي توانم انجام دهم ".
1-6-تعریف عملیاتی متغییرها
1-6-1- تعریف عملیاتی تاب آوری: نمره ای است که آزمودنی در مقیاس سنجش تاب آوری کانر و دیویدسون(2003) بدست آورد.
1-6-2- تعریف عملیاتی سبک دلبستگی: نمره ای است که آزمودنی در پرسشنامه سبک دلبستگی هازن و شیور(1987) به دست آورد.
1-6-3- تعریف عملیاتی سبک مقابله ای: نمره ای است که آزمودنی در مقیاس راهبرد مقابله ای با استرس پاکزو و اندلز(1990) بدست آورد.
فصل دوم
مبانی نظری و پیشینه تحقیقاتی
19259557670804000020000
2-1- مباحث نظری در باب سازه ی تاب آوري :
صفت تاب آوری به عنوان گرایش به تعدیل و مدیریت مؤثر پاسخ های فرد در برابر تقاضاها و استلزام های متغیر محیطی و نیز داشتن توانایی بهبودی مؤثر در شرایط استرسزا توصیف شده است(بلاک و بلاک، 1980). پژوهشها نشان دادهاند که تفاوتهای فردی در صفت تاب آوری پیش بینی کننده توانایی بهره برداری از هیجان های مثبت به هنگام مقابله با تجربههای هیجانی منفی است. همچنین افراد تابآوری از راهبردهای مقابلهای دیگری از هیجانهای مثبت میتواند به طور موقتی حوزهها و میدانهای فکری افراد را توسعه داده و توجه منعطف را فراهم کنند که به تبع آن بهزیستی فرد نیز افزایش مییابد(توگادی و فردریکسون، 2007).تعریف تابآوری :
تعاریف اخیر از تابآوری متغیر و مشکلزا هستند(کاپلین، 2005). برخی تابآوری را به عنوان یک صفت یا ویژگی مشخص تعبیر کردهاند، درحالی که دیگران آن را به عنوان يك صفت يا ويژگي مشخص تعبير كرده اند، در حالي كه ديگران آن را به عنوان يك فرآيند تحولي فرا رونده كه سازگاري مثبت در شرايط سخت و دشوار را باز مي نماياند تلقي كرده اند. ترشي و كيلر(2005) بروكس(2005) تاب آوري را به عنوان«ظرفیت کودک در مدارای مؤثر با استرس و فشار مقابله با چالشهای روزمره، بازگشت از ناامیدیها، اشتباهات، ضربهها، و مصائب به ایجاد توسعه اهداف روشن و واقعگرایانه، حل مسائل، تعامل راحت با دیگران و رفتار توام با احترام و وقار با خود و دیگران و نیز به عنوان "توانایی برخورد با چالش های زندگی همراه با اطمینان، هدفمندی، مسئولیت پذیری، همدلی، و امید و متفکرانه" تعریف کرده اند.
یک متغیر مهم در نظریه پیشگیری متمرکز بر عوامل خطرساز در سالهای اخیر تمرکز بر تابآوری است. تاب آوری به عنوان یک مفهوم مرتبط با حوزههای پیشگیری در رشد نوجوانان در مطالعات طول گارمزی و استرتیمن(1974) و مایکل راتر(1979) و سایر پژوهشگران مطرح شد که ویژگیهای رشدی کودکان و نوجوانان را مورد بررسی قرار دادهاند(محمدخانی 1385).
ماستین(2001) پس از مطالعات گسترده در حوزه تابآوری در کودکان و نوجوانان به این نتیجه رسید که برنامههای پیشگیرانه در حوزه سلامت روان که بر بعد مثبت آن تمرکز داشته باشد. علاوه بر ارتقاء سلامت روان افراد میتوان ارتقاء سلامت جامعه را به طور کلی نیز دربرداشته باشند(سلیمانی نیا و همکاران، 1384).
دولین(1995) تابآوری را به عنوان انطباق موفق و سازگارانه علیرغم وجود خطرات و ناملایمات تعریف می کند.
ماستن، بست و گارمزی(2005) تابآوری را به عنوان فرآیند، ظرفیت یا نتیجه انطباق موفق با وجود شرایط چالش یا تهدید کند. اسمیت(2006) "تابآوری را به عنوان فرایندی که به آگاهی قوی و محکم" منجر می شود تعریف کرده است. اما تابآوری روانشناختی ممکن است به صورت عملیاتی به عنوان آگاهی قوی و محکم تعریف شود، یعنی این باور که فرد میتواند با استقامت تکالیف مربوط به هدف را در میان چالشهای متغیر و موقعیتهای دشوار و ناگوار پیگیری کند و انجام دهد. وینسلو، ساندلر و ولیچیک(2006) تابآوری را "دست یابی کودک به نتایج تحول مثبت و اجتناب از نتایج غیرانطباق در شرایطی که به طور قابل ملاحظه دشوار و فلاکت بار است" تعریف کردهاند.
این تعریف سه مفهوم اصلی مصیبت یا فلاکت، نتایج مثبت و منابعی که دستیابی به نتایج مثبت را تحت شرایط سخت و دشوار فراهم میکند را شامل میشود. مصیبت یا شرایط سخت به رابطه بین کودکان و محیط شان اطلاق میشود که در آن ارضای نیازهای اساسی و تحقق اهداف بنیادی تهدید میشود یا انجام موفقیت آمیز تکالیف تحول مناسب با سن مختل میشود (ساندلر، 2001) مصائب با شرایط سخت میتواند در حوزههای فردی و مانند آسیبهای خانوادگی مانند طلاق، سازمانی و جامعه مانند (فقر، تبعیض، بی نظمی و خشونت) اتفاق بیفتد (وینسلو و همکاران 2006) بخشی از مطالعات تابآوری بر شناسایی منابعی که وقوع و حصول نتایج مثبت و منفی به صورت به هم پیوسته و مرتبط به هم مفهوم سازی شده است که تحقق و انجام موفق تکالیف تحولی و نیز اجتناب از مشکلات و مسائل هیجانی- رفتاری و اختلالهای ذهنی را شامل میشود. منابع در حوزههای فردی، خانوادگی، سازمانی و جامعه از طریق بهبود و ارتقاء فرایندهای انطباق مؤثر و نیز کاهش مواجهه کودک با شرایط سخت و مصائب موجب تسهیل نتایج مثبت می شوند(ساندلر، 2001) منابع فردی، مهارتهای شناختی- هیجانی و رفتارهای مانند توانایی شناختی بالا، خود تنظيمگری و تلاشهای مقابلهای مؤثر را شامل میشود. این منابع حفاظتی مهم همراه با منابع خانوادگی و اجتماعی نقش اساسی در تأمین سلامت و افزایش تاب آوری افراد در مواقع فشارزا ایفا می کنند(وینسلو و همکاران، 2006). سیر تاریخی و فرآیند تحولی تابآوری
کودکان و نوجوانانی که تحولشان توسط فقر، طرد، بدرفتاری، جنگ، خشونت، یا مواجهه با سرکوب نژادپرستی و تبعیض تهدید میشود چگونه موفق میشوند، وقتی که والدین آنها توسط سوءمصرف مواد، بیماری روانی یا بیمار جسمی جدی و بیکاری و فقر شدید ناتوان میشوند، چه چیزهای از آنها محافظت میکنند؟ و پدیده تابآوری را در مورد کودکانی که با وجود چالشهای جدی و شدید در تحولشان موفق میشوند چگونه تبیین کنیم؟ برای پاسخ به این پرسشها و احتمالاً پرسشهای دیگر مطالعه علمی تابآوری حدود 4 دهه پیش زمانی شکل گرفت که پژوهشگران پیش رو به پدیده انطباق در میان گروه های از کودکان که به عنوان افراد در معرض خطر پدیدآیی آسیب شناسی روانی بعدی به حساب آورده شده بودند توجه کردند(ماستن و همکاران، 2001) به نقل از پرتو ،1389).
2-2- موج مطالعات تحولی تابآوری :
موج اول :
از یک نظر گاه تاریخچهای اولین موج بررسی تابآوری بر تغییر الگو از توجه به عوامل خطرزایی که منجر به مشکلات روانشناختی شده به شناسایی تواناییهای یک فرد متمرکز بود(بنسون، 1997) ویژگی و فرض تاب آوری این است که افراد توانایی های را دارا هستند که به آنها کمک میکند تا علیرغم شرایط ناگوار به بقاء خود ادامه دهند. اینکه تابآوری نوعی یادگیری است یا بخشی از ماهیت ژنتیکی فرد است، موضوعی است که محققان در حال بررسی آن هستند، ویژگیهای تابآوری همچنین به عنوان عوامل محافظتی و دارایی های تحولی نیز در نظر گرفته شده است. در اين ارتباط مطالعه اولیهای که در اکثر ادبیات تابآوری مورد اشاره قرار میگیرد کاری است که توسط ورنر و اسمیت(1992) انجام شد و طی آن یافتههای یک مطالعه بلندمدت 30 ساله گزارش گردید. ورنر مطالعه خود را در سال (1955) در میان کودکانی آغاز کرد که در معرض چهار گروه از عوامل خطرزایی محیطی قرار داشتند. تقریباً 200 نفر از 700 نفر که مورد مطالعه در معرض فشار قبل از تولد فقر بیثباتی روزانه و مشکلات شدید سلامت روان بودند وی مشاهده کرد که 72 نفر از 200 کودک علیرغم عوامل خطرزا کارکرد مناسبی داشتند در این ارتباط ورنر ویژگیهای تابآوری که با این افراد کمک کرده بود که علیرغم تجربه عوامل خطرزا بودن مشکل باقی بمانند دستهبندی کرد.
پدیده شناسی ورنر شامل ویژگیهای فردی از قبیل مؤنث، تنومند، از نظر اجتماعی مسئول، سازگار و متحمل بودن، پیشرفت گرایی، قدرت کلامی و عزت نفس بود. وی همچنین بر این اعتقاد است که یک محیط مراقبتی (بیرون و درون خانواده) به فرد کمک میکند تا شرایط ناگوار را راحتتر پشت سر بگذارد. همچنین راتر(1979، 1985) نیز مطالعاتی همه گیرشناختی را در شهر لندن و جزایر اطراف انجام داد. دریافت که یک سوم افراد علیرغم تجربه عوامل خطرزا تابآور بودند. برخی از ویژگیهای تابآوری که راتر طی مطالعات خود به آنها دست یافت عبارت بودند از داشتن خوی نرم، مؤنث بودن، فضای مثبت مدرسه، تسلط بر خود، خودکارایی، مهارتهای برنامه ریزی و یک رابطه گرم و نزدیک با بزرگسال. در همین ارتباط نورمن و گارمزی (1991) و همکارش مطالعاتی را به منظور بررسی کژکاری در کودکان دارای والدین اسکیزوفرنیک از سال (1971 تا 1982) انجام دادند. این پژوهشگران دریافتند که این کودکان نه تنها ناسازگار نشدند بلکه افرادی گرم و صلاحیتدار شدند. معیار اطمینان گارمزی عبارت بود از مؤثر بودن در کار، بازی، دوست داشتن، انتظارات بالا، دیدگاه مثبت، اعتماد به نفس، کانون کنترل درونی خود نظمدهی مهارتهای مشکل گشایی، مهارتهای تفکر انتقادی و شوخ طبعی سه عنصر تابآوری از دیدگاه گارمزی عبارت بود از آمادگی شخصیتی، محیط خانوادگی حمایتی و سیستم حمایتی خارجی. پس از گارمزی و تحت نظر بنسون (1997) یک مؤسسه پژوهشی پیمایش را بر روی 350000 دانش آموز پایه 6 تا 12 ساله در 600 محله طی ساله های 1990 تا 1999 انجام داد. این گروه ابتدا 30 دارای تحولی شناسایی کرده که افراد جهت کارکرد بهینه در زندگی دارا بودند. ولی با تداوم مطالعات این دارایی ها تحولی به 40 عدد رسیدند این دارایی ها به دو گروه تقسیم شدند. عوامل بیرونی شامل دریافت حمایت (از خانواده، بزرگسال، همسایهها و مدرسه) یک حس قدرت و اختیار دادن (ارزشگذاری) آگاهی از مرزها و انتظارات و استفاده سازنده از زمان عوامل و دارایی های درونی شامل تعهد آموزشی (انگیزش پیشرفت) ارزشهای مثبت (مراقبت، صداقت، مسئولیت، امانت) شایستگی های اجتماعی و یک هویت مثبت (عزت نفس، حس هدفمندی، و کانون کنترل درونی). در همین ارتباط برنارد(1997) پس از یک بررسی جامع پیشینه پژوهش تابآوری بیان میدارد که پژوهش های انجام شده در سراسر دنیا نشانگر این موضوع هستند که حداقل 50 درصد و معمولاً 70 درصد از کودکان در معرض عوامل خطرزا در آینده نه تنها از نظر شاخص های اجتماعی موفقند بلکه افرادی هستند مطمئن شایسته و مراقب.
اخیراً نیز در ادبیات پژوهش روانشناسی مقالاتی ارائه شده است که توصیف کننده توانمندی ها و ویژگیهای مشخص کننده حالات سلامت روانی هستند. در این ارتباط یکی از شمارههای مجله روانشناسی آمریکا (2000) به توصیف ویژگیهای بهینه یا آنچه که حالات تابآوری نامیده میشود پرداخته است. کیفیات تابآوری که در این شماره توصیف شده است عبارتند از شادکامی (بوس، 2000) آسایش ذهنی (نبز، 2000) و خوش بینی (پیرسون، 2000). فعالیت های ارزشمندی که طی موج اول بررسی تابآوری صورت گرفت به شناسایی ویژگیهای تابآوری منجر گردید که به افراد کمک میکند تا از شرایط ناگوار بدون آسیب خارج شوند. فهرست ویژگیهای حالات، شرایط و امتیازاتی که به تابآوری منجر میشوند در ادبیات پژوهشی بیشمار هستند پس از این جهت پژوهشی از شناسایی به پرورش این ویژگیها تغییر کرد.
موج دوم:
بررسی تابآوری تلاشی بود جهت پاسخ به این پرسش که حالات تابآوری چگونه کسب میشوند. فلاج (1988، 1997) به نقل از ریچاردسون(2002) بر این عقیده است که حالات تابآوری طی یک فرایند شکست و انسجام مجدد بدست میآید. یک فرایند با جزئیات بیشتر در زمینه کسب حالات تابآوری به عنوان کارکردی از انتخاب هشیار و ناهشیار بوسیله ریچاردسون و همکاران 1990 مطرح گردید. ریچاردسون مدلی را ارائه می دهد که طی آن فرد یا گروه از میان مراحل تعادل زیستی روانی معنوی تعامل با فوریت های زندگی از هم گسیختگی، آمادگی برای انسجام مجدد و انتخاب برای انسجام مجدد بصورتی تابآورانه، برگشت به تعادل یا فقدان میگذرد.
به موجب مدل تابآوری، افراد این فرصت را مییابند که از میان از هم گسیختگی برنامهریزی شده یا واکنش به رخدادهای محیطی بصورت هشیار یا ناهشیار پیامدهای از هم گسیختگی را خود انتخاب میکنند. انسجام مجدد تابآورانه به انسجام مجدد یا تطابقی گفته میشود که بر رشد و آگاهی درک خود و قدرت افزایش یافته حالات تابآوری منجر میشود. توصیف تابآوری وقتی شروع میشود که فرد در نقطهای از زمان خود با موقعیتش در زندگی تطابق داده است استفاده از واژه تعادل زیستی روانی معنوی به منظور توصیف حالات تطابق یافته ذهن، بدن و روح است. تعادل زیستی روانی معنوی زمانی است که فرد بصورتی جسمی، روانی و معنوی خود را با مجموعهای از شرایط خوب یا بد تطابق داده است.
انسجام مجدد تابآورانه عبارت است از تجربه بینش و رشد از طریق ازهم گسیختگی این یک فرآیند تجربه درون نگرانه در شناسایی، دستیابی و پرورش حالات تابآوری است. انسجام مجدد تابآورانه به شناسایی و تقویت حالات تابآوری منجر میگردد. انسجام مجدد ناکارآمد وقتی رخ میدهد که فرد به موارد رفتار تخریبی یا سایر ابزارهای ناکارآمد فوریت های زندگی پناه میبرد. برخی از این نظام های انطباقی در حوزه روانشناسی تحولی به خوبی مورد مطالعه قرار گرفته است.که تحول روابط دلبستگی، تحول اخلاقی، نظام های خود تنظیم گری برای میزان کردن و تنظیم هیجان، برانگیختگی و رفتار نظام انگیزش و نظام های عصبی رفتاری و پردازش اطلاعات که مهم ترین آنها هستند(رایت و ماستن، 2006)، تأثیر نظریه نظام های تحولی در مدل های چند علتی و پویا از تاب آوری که مشخصه موج دوم کارهای مطالعاتی است، روشن است. موج دوم نظریه و پژوهش در زمینه تاب آوری اغلب زمان نظریه تحولی سیستم ها را شامل می شود؛ و با مفاهیمی مانند مسیرهای تحولی، و روندهایی که مدلهای پویا، تعاملی، متقابل، چند علیتی و چند سطحی که در نظریه تحولی سیستم های معمول هستند، سروکار دارد(رایت و مستن، 2006 به نقل از کریمی، 1389).
تعادل زیستی روانی اجتماعی به طور معمول از سوی عوامل درونی و بیرونی، فشارزاها، شرایط ناگوار فرضها و سایر اشکال تغییر، و مورد هجوم قرار میگیرد. اثرگذاری این عوامل به حالات تابآوری و انسجامهای مجدد تابآورانه قبلی بستگی دارد. در واقع تعامل بین فوریتیهای زندگی و عوامل محافظتی است که تعیین میکند که از هم گسیختگی رخ خواهد داد یا نه.
انسجام مجدد میتواند به صورت های تابآورانه تلاش برای برگشت به تعادل زیستی- روانی- اجتماعی انسجام مجدد، همراه با خسارت و انسجام مجدد ناکارآمد باشد. بهبودی همراه با خسارت بدین معنی است که افراد به خاطر فشار فوریت های زندگی انگیزه، امید و کشش خود را از دست میدهند.
جنبش تابآوری این باور را مطرح میکند که تابآوری و انسجام مجدد تابآورانه بیشتر یک رشد یا تطابق بواسطه از هم گسیختگی است تا بهبود یافتن، کارکرد قبلی را بازیافتن بدین ترتیب میتوان چنین پنداشت که تابآوری فرا نظریهای است که نظرات افرادی چون پیاژه و کلبرگ را در برمیگیرد(ریچاردسون و همکاران، 1990).
موج سوم نظریه تابآوری
انسجام مجدد تابآورانه برای رشد به انرژی نیاز دارد. و طبق نظریه تابآوری منبع این انرژی یک منبع معنوی و ذاتی است. یکی از عبارات نظریه تابآوری این است که نیروی در درون هر فرد وجود دارد که او را به سوی خودشکوفایی، نوع دوستی، فرد و هماهنگی سوق میدهد، این نیرو یک منبع معنوی دارد. پرسشی که به موج سوم بررسی تابآوری منجر گردید عبارت بود از اینکه منبع انرژی یا انگیزشی که به انسجام مجدد تابآورانه منجر میشد چیست و کجاست؟
موج سوم نظریه و پژوهش در حوزه های تاب آوری بر مداخله برای پرورش و تقویت تاب آوری تاکید می کند با وجود این، شناخت بهتر فرآیندهای واسطه ای و تعدیل کننده از مراحل و شرایط لازم کارهای مداخله ای است در آغاز مشکل از طرح های مداخله ای مبتنی بر نظریه هدایت شده توسط نظریه بکار گرفته شد و با تعداد قابل توجه و فزآینده ای موج سوم پژوهش های از مطالعات آزمایشی برای آزمون نظریه تاب آوری استفاده گردید. مطالعه مداخله چند وجهی برای پیشگیری یا کاهش رفتارهای پرخطر، بزهکاری و دیگر مشکلات کودکان طراحی شده است. همچنین مداخله های مربوط به اوایل کودکی برای افزایش شانس دستیابی به تحول شایسته در کودکانی که در فقر یا محرومیت رشد می کند طراحی شده است. در این مداخله ها برای بهبود موفقیت در تکالیف تحول به طور همزمان کاهش خطر رفتارهای مشکل دار راهبردهای چندگانه طراحی می شود(رینولد و او، 2003). با وجود این، هنوز کارهای زیادی وجود دارد که باید انجام شود تا فرآیندهای متعددی مانند واسطه تعدیل کننده ارتقاء بخش و جبران کننده، به قدر کافی خوب شناخته شوند تا بتوان آن را به طور خیلی مؤثر و کارآمد دستکاری کرد و کودکان جامعه را از سودمندی های آن برخوردار نمود(وایت و مستن، 2006). 2-3-الگوهای نظری تاب آوری :

92

Uncategorized

No description. Please update your profile.

LEAVE COMMENT

@ 2017 childcare-Care WordPress Theme.